KPSS hazırlık süreci bittiğinde, sınavdan yüksek puan almak memuriyet kapısını aralamak için tek başına yeterli değildir. En az ders çalışmak kadar kritik olan bir diğer aşama da ÖSYM Tercih Dönemi'dir. Sınavdan 85, hatta 90 ve üzeri puan almasına rağmen hatalı tercih listesi hazırladığı için yerleşemeyen veya istemediği bir şehre yerleşip istifa etmek zorunda kalan yüzlerce aday bulunmaktadır.
Tercih döneminin en meşhur ve en çok korkulan kavramı ise **"Ölü Tercih"**tir. Yanlış bilinen kurallar ve panik havasıyla hazırlanan listeler, yüksek puanların heba olmasına yol açar. Bu rehberde, ölü tercihin ne olduğunu, ÖSYM yerleştirme algoritmasının nasıl çalıştığını ve puanınızı en verimli şekilde kullanmanızı sağlayacak 30 maddelik liste hazırlama taktiklerini inceleyeceğiz.
Kısa cevap: Ölü tercih, daha yüksek puanla kapatan bir kadronun, daha düşük puanlı bir kadronun altına yazılmasıdır; ancak ÖSYM puan üstünlüğüne göre yerleştirdiği için bu durum diğer tercihlerinizin okunmasını engellemez.
ÖSYM Yerleştirme Algoritması Nasıl Çalışır?
Adaylar arasında en yaygın yanılgı, "İlk sıraya yazan yerleşir" düşüncesidir. ÖSYM'nin sistemi bu şekilde çalışmaz. Algoritma tamamen şu adımlarla ilerler:
- Sistem, tüm tercih yapan adayları en yüksek puandan en düşük puana doğru sıraya dizer.
- Birinci sıradaki adayın (en yüksek puanlı) 1. tercihinden 30. tercihine kadar tüm listesini kontrol eder ve boş olan ilk tercihine onu yerleştirir.
- Ardından ikinci sıradaki adaya geçer. Onun 1. tercihinden başlayarak listesini kontrol eder. Eğer tercih ettiği kadro üstteki adaylar tarafından doldurulduysa bir alt tercihine bakar, boş olan ilk yere onu yerleştirir.
- Bu işlem sırayla en düşük puanlı adaya kadar devam eder.
Özetle: Puanı sizden yüksek olan bir aday, sizin 1. sıraya yazdığınız bir kadroyu kendi 30. sırasına yazsa bile, o kadroya yerleşme önceliği puanı yüksek olan adaya aittir. Tercih sıranız sadece sizin kendi listenizde hangisini daha çok istediğinizi sisteme bildirme yönteminizdir.
"Ölü Tercih" Gerçekte Nedir ve Zararı Var mıdır?
Teknik Olarak Ölü Tercih
Ölü tercih; taban puanı (kapatma puanı) düşük olması beklenen bir kadroyu, taban puanı yüksek olması beklenen bir kadronun üstüne yazmaktır.
- Örnek:
-
- Tercih: Ankara Büro Memurluğu (Tahmini Kapatma Puanı: 89)
-
- Tercih: İstanbul Büro Memurluğu (Tahmini Kapatma Puanı: 92)
-
- Bu senaryoda eğer sizin puanınız 90 ise, 1. tercihinize (Ankara - 89) puanınız yeteceği için sistem sizi doğrudan oraya yerleştirir. 2. tercihinize (İstanbul - 92) sistem zaten hiç bakmaz. Dolayısıyla 2. tercihiniz "ölü" hale gelmiş olur.
Ölü Tercih Puanı Yakar mı?
Hayır, yakmaz. Bir tercihin ölü olması, listenizdeki diğer tercihlerin geçerliliğini etkilemez. Sistem sizin puan üstünlüğünüze göre her zaman en üstteki boş kadroyu arar. Ölü tercihin tek gerçek zararı, 30 adetlik sınırlı tercih hakkınızdan birini verimsiz kullanmış olmanızdır.
Hatasız Tercih Listesi Hazırlamanın 4 Adımı
Puanınızı heba etmeyecek akıllı bir tercih listesi oluşturmak için şu planı izleyin:
Adım 1: Kadroları Üç Gruba Ayırın
30 tercih hakkınızı şu oranlarda dağıtmak en güvenli yöntemdir:
- Hayal Tercihler (1 - 10. Sıra): Puanınızın biraz üstünde kapatması muhtemel, yerleşmeyi en çok istediğiniz popüler veya büyükşehir kadroları.
- Gerçekçi Tercihler (11 - 25. Sıra): Puanınızın tam civarında kapatması beklenen, yerleşme ihtimalinizin en yüksek olduğu asıl kadrolar.
- Garanti Tercihler (26 - 30. Sıra): "Bu yıl ne olursa olsun atanmak istiyorum" diyorsanız, puanınızın çok altında kapatan doğu, taşra veya şartları zor nitelik kodlu kadrolar.
Adım 2: Nitelik Kodlarını Karakter Karakter İnceleyin
Her kadronun yanında yer alan 2001, 3001, 4001 veya özel bölüm şartı kodlarını (3249, 4431 vb.) adınız gibi kontrol edin. İstenen özel şartlar (Ehliyet, sertifika, cinsiyet, askerlik durumu) belgelenemezse yerleşseniz dahi atamanız iptal edilir ve puanınız bir daha kullanılamaz.
Adım 3: Şehirlerin Yaşam Koşullarını Araştırın
Sırf memur olmak için kira fiyatlarının maaşınızın %80'ini kaplayacağı büyükşehirleri veya iklimine/sosyal yapısına uyum sağlayamayacağınız uzak ilçeleri yazmak, sonrasında istifa ile sonuçlanan mutsuz memuriyetler yaratır. Listenizdeki her şehri ve kurumu gitmeden önce arayıp çalışma şartlarını sorun.
Sonuç: Doğru Tercih Sınavın İkinci Yarısıdır
Sınavda gösterdiğiniz başarıyı, akıllı ve mantıklı bir tercih listesiyle taçlandırmak sizin elinizde. Ölü tercih efsanelerine kapılmadan, nitelik kodlarını titizlikle inceleyerek ve kendi istek sıranıza göre liste hazırlayarak hayalinizdeki memuriyete adım atabilirsiniz.
Puanınıza özel geçmiş yılların taban puan analizlerini görmek, nitelik kodlarınıza uyan tüm kadroları otomatik listelemek ve yapay zekâ destekli Ölü Tercih Analiz Robotu'nu ücretsiz kullanmak için KPSS Koç mobil uygulamasını hemen indirin.
